TÜRK OPERASININ BİTMEYEN ÇİLESİ
DİKKAT: Türk Operası dendiğinde, opera söyleyen Türkler değil, Türk opera eserleri anlaşılmalı. Çünkü bir Türk, dünyada şarkı söyleyince başarısı kendisine yazılıyor, ülkesine veya ülkenin repertuvarına değil.
Opera tarihimizde üç önemli milât var:
Birincisi: Özsoy. Atatürk, İran Şahı’nın ziyaretinde huzura şarkıcı çağırtıp bayat bir eser söyletebilirdi. Ama kolayı seçmedi; “Savaştan çıktık ve Ulusal Operamızı yaratıyoruz” mesajı verdi. Bu vizyonun neresindeyiz, sorgulamak zorundayız.
İkincisi: Dünyadaki değişim rüzgârları, bize de sirayet etmiş; kapalı kapılar genç Türk bestecilerine açılmıştı. Erol Gömürgen ulusal repertuvar için seferberlik çağrısı yapmış, Timur Selçuk gibi, akademik çevreler dışında, “gerçek” dünyada kendini kanıtlamış bestecilere sipariş vermişti. Benim eserlerim de dâhil, o dönem eserlerinin, bugün hâlâ seyirciden büyük ilgi görmesi tesadüf değildir.
Sonrası sessizlik.
Kanuni Sultan Süleyman’ın yaşamını ve Osmanlı İmparatorluğu’nun en güçlü dönemini anlatan, bestesi Tevfik Akbaşlı’ya ve librettosu Işık Noyan’a ait bir eserdir.(Afiş Görsel: İZDOB-15 Ocak 2013 Dünya Prömiyeri)
Eser Hakkında Kısa Bilgiler
Konusu: Kanuni Sultan Süleyman’ın çocukluğundan Zigetvar Seferi’ne kadar yaşamından kesitleri, Hürrem Sultan ile tanışmasını ve Pargalı İbrahim ile dostluğunu konu alır.(evetbenim haberleri)
Besteci: Tevfik Akbaşlı (Eseri 6 yılda tamamlamıştır)
Libretto: Işık Noyan
Rejisör (Prömiyer): Mehmet Balkan
Orkestra Şefi (Prömiyer): Tulio Gagliardo Varas
Kösem Sultan“bale”İzmir Devlet Opera ve Balesi’nin 12 Mart 2011 tarihinde “Dünya Prömiyeri”ni gerçekleştirdiği Kösem Sultan adlı bale bu sezonda da sahnelenecek eserler arasında yer almakta. Müziği Tevfik Akbaşlı’ya ait olan bu bale, Uğur Seyrek’in koreografisiyle sahneleniyor.(evetbenim haberlerinden-İZDOB 2013-2014 Sanat Sezonu)
Kösem Sultan bale müziğim çok beğenilince Muhteşem Süleyman operama büyük güçlükler çıkartıldı. Engellenemeyince telifi ödenmedi, kaldırıldı. Soruşturma ardından geri döndü ve gittiği her şehirde kapalı gişe oynadı.
Ülkemizde 2019 yılının “Milli Mücadelenin 100. Yılı” olarak ilan edilmesi ile başlatılan kutlamalara dev bir opera prodüksiyonu ile katılan Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü, bağlı bulunduğu Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın gerçekleştirdiği etkinlikler çerçevesinde bir dünya prömiyeri sahneliyor. Bu yıl kuruluşunun 10.yılını kutlayan Samsun Devlet Opera ve Balesi tarafından 16 Mayıs 2019 akşamı İstanbul Haliç Kongre Merkezi’nde dünya prömiyeri sahnelenecek.(evetbenim haberlerinden)
Üçüncüsü: Murat Karahan’ın bestecilerle buluşarak “yol haritası” arayışı. Çeyrek asır önce önemli bir beste yarışmasında birinci olan ve yine engellenen, Atatürk konulu “Yeniden Doğuş” operam, halkta büyük karşılık bulunca “Görevli dansçılar Rus balesinde dans edecek” gerekçesiyle kaldırıldı.Eserlerimin en iyi gişeleri yapması ama sürekli engellenmesi, basit bir repertuvar tercihi değil. Gerekçelerin açıklanması, yasak savmak için yapılan ama seyircisizlik yüzünden kaldırılan tüm yerli eserlerin maliyetinin sorgulanması gerekiyor. Sorun aslında eserler değil, bu sakat sistemin kendisi!
Kamu kaynaklarıyla çalışan sanat kurumları; yabancı repertuvarın Kapıkule’den çıkamayan vasat taklitlerini döndürmek, koltuk korumak, kariyer parlatmak için değil, kültür üretmek ve başarılı yerli repertuvarı yaşatmak için vardır. O koltuklara kısa bir süre yapışsanız da, bu ülke Atatürk’ün açtığı yoldan asla dönmeyecek. Eserler ve sanat tarihi kalıcıdır. Bizler üretmeye devam edeceğiz ve yaptıklarınızı unutturmayacağız! #opera#türkoperası
Sayfa düzeni: Tenise Yalçın/tenise.yalcin@gmail.com – Haber İçerik: Tevfik Akbaşlı sosyal paylaşımı kendisinden izin alınarak ve İZDOB tarafından gönderilen (evetbenim) sanat sitemizde yayınlanan haberlerden alınarak tekrar yayına hazırlanmıştır.
