BİR DÜNYA PRÖMİYERİ: VALENTIN SILVESTROV
16 Haziran 2025 Pazartesi, saat: 20:00
Süreyya Operası Sahnesi
Veriko Tchumburidze/keman
Anastasia Kobekina/viyolonsel
Alexey Botinov/piyano
Program:
Valentin Silvestrov Hafızanın Anları V*
Sergei Rachmaninoff Trio élégiaque No. 1, Sol minör
ARA
Antonín Dvořák Piyano Üçlüsü No. 4, Mi minör, op. 90 “Dumky”
Süre: 95’ (ara dahil)
*Dünya Prömiyeri
*İstanbul Müzik Festivali, Wonderfeel Festival, Walden Festival, Off The Beaten Path Festival, Uluslararası Beethoven Festivali ve Odessa Classics ortak siparişi
Valentin Silvestrov’un yeni eserinin dünya prömiyerini yapacağı bu özel akşamda Ukraynalı ve Rus müzisyenler bir araya gelerek barış dolu bir dünya için çalıyor.
“Silvestrov ağıtın kendisini değil, hafızadan silinmeyen anısını besteler.” Malcolm MacDonald;
Ukraynalı ve Rus müzisyenler ile bu ülkelerin müziklerini bir araya getirerek sınırların ötesinde barışçıl bir dünya umudunu yaşatan bu konser, aynı zamanda rüya gibi bir müzik akşamı vadediyor.
Hem Alfred Schnittke’nin hem Arvo Pärt’ın “zamanımızın en büyük bestecilerinden” dediği Valentin Silvestrov’un müziğini eleştirmenler derinden etkileyici, zamanın ötesinde, unutulmaz gibi sıfatlarla tanımlıyor. “Metaforik stil” adını verdiği postmodernist bir tarza ve ruhani bir müzik diline sahip Silvestrov, müziği bir felsefe, bir dünya görüşü olarak değil, hayatın şahitliği olarak görüyor. 88 yaşındaki Ukraynalı besteci 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bu yana Almanya’da yaşıyor.
Silvestrov’un eserinin ortak siparişçilerinden Odessa Classics’in kurucusu ve direktörü Alexey Botvinov da festivalini 2022’den bu yana “sürgünde” devam ettiriyor. Bugüne kadar 48 ülkede konserler vermiş ünlü Ukraynalı piyanist, Rachmaninoff’un en iyi yorumcularından biri kabul ediliyor ve yenilikçi projeleriyle ayrıca övgüler topluyor.
Le Figaro’nun hakkında “eşsiz bir müzisyen” diye yazdığı Rus viyolonselci Anastasia Kobekina geçtiğimiz yıl Leonard Bernstein Ödülü’nün yanı sıra Sony Classical etiketiyle piyasaya çıkan ilk albümü Venice ile Opus Klassik Ödülü kazandı; Rheingau Müzik Festivali’nin odağında yer aldı ve Jakub Hrůša yönetimindeki Çek Filarmoni ile ilk kez BBC Proms’a konuk oldu. Türkiye doğumlu Gürcü kemancı Veriko Tchumburidze 2016’da henüz 20 yaşındayken Henryk Wieniawski Uluslararası Keman Yarışması’nı kazandığından bu yana Lahti Senfoni’den Varşova Filarmoni’ye, Mariinsky Tiyatrosu Orkestrası’ndan Melbourne Senfoni’ye pek çok orkestra eşliğinde konserler veriyor.
“Kiev avangardı”nın önde gelen temsilcilerinden Valentin Silvestrov, 1937’de Kiev’de doğdu. Müziğe ilgisi 15 yaşında başladı. 1955-1958 yılları arasında akşamları bir müzik okuluna devam ederken gündüzleri inşaat mühendisliği eğitimi aldı. 1958-1964 yılları arasında Kiev Konservatuvarı’nda Boris Lyatoshinsky ile kompozisyon, Lev Revutsky ile kontrpuan çalıştı. Birkaç yıl Kiev’de bir müzik stüdyosunda öğretmenlik yaptı.
“Kiev avangardı” akımının, dönemin muhafazakâr Sovyet müzik anlayışını savunan çevreler tarafından ağır eleştirilere maruz kalmasıyla 1960’lar ve 1970’lerde Silvestrov’un müziği Kiev’de neredeyse hiç seslendirilmedi. Eserlerinin prömiyerleri Rusya’da ve Batı ülkelerinde yapıldı. Oda orkestrası için Spektrumlar, 1965’te Leningrad Filarmoni Orkestrası tarafından İgor Blashkov yönetiminde seslendirilerek beğeni topladı. Blashkov 1968’de 2. Senfoni’nin prömiyerini gerçekleştirdi. Silvestrov’un eserleri uluslararası alanda büyük ilgi gördü. 1967’de 3. Senfoni’si, Koussevitzky Ödülü’ne layık görüldü ve 1970’te altı orkestra grubu için bestelediği İlahi’si, Utrecht’teki uluslararası Gaudeamus yarışması ve festivalinde onur ödülü aldı.
1980’lerin sonlarından itibaren uluslararası alanda müziği daha fazla sahnelenmeye başladı. Amerikalı piyanist ve orkestra şefi Virko Baley’den destek aldı. Baley, 1985’te Postlüdium’un, 1988’de ise bariton ve orkestra için bestelenen Exegi monumentum’u ilk kez Las Vegas’ta seslendirdi ve New York’ta Silvestrov’un 50. yaş günü onuruna bir konser düzenledi.
Silvestrov 1989’da Londra’daki Almeida Müzik Festivali, 1990’da Gidon Kremer’in Avusturya’daki Lockenhaus Festivali ve Danimarka, Finlandiya, Hollanda’daki çeşitli festivallere konuk besteci olarak katıldı. İlerleyen yıllarda Macaristan (2007, Pannonhalma), Polonya (2009, Nostalgia Festivali, Poznań), Avusturya (2013, Klangspuren, Schwaz), İsviçre (2016, Davos Festivali “Genç Sanatçılar Konseri”), Hollanda (2017, Lahey, Unheard Müzik Festivali) ve Almanya’yı (2017/18, Staatskapelle Weimar) konuk besteci olarak ziyaret etti.
1989’da Moskova’daki “Alternativa” Yeni Müzik Festivali’ne katıldı. 1992’de Ekaterinburg’da “Valentin Silvestrov’un Müziğiyle Beş Akşam” etkinliği düzenlendi. 1994’te St. Petersburg’da “Sofia Gubaidulina ve Arkadaşları” festivaline ve 1995’te Gubaidulina, Arvo Pärt ve kendisine adanan bir etkinliğe katıldı. 1998’de 60’ıncı doğum günü vesilesiyle Kiev’de, Ulusal Ukrayna Çaykovski Müzik Akademisi (eski adıyla Kiev Konservatuvarı) tarafından düzenlenen çok sayıda konser ve akademik konferansın yer aldığı bir Silvestrov festivali gerçekleştirildi.
1998-99’da DAAD bursuyla Berlin’de konuk araştırmacı olarak bulundu. Bu dönemde Metamüzik (1993), keman ve orkestra için Adanmışlık (1993) ve 6. Senfoni (2002) gibi önemli eserleri Berlin’de prömiyer yaptı.
Silvestrov’un 80. yaş günü, ABD, Avrupa, Rusya, Ukrayna ve Japonya’da birçok konserle kutlandı. Gidon Kremer Adanmışlık eserini, Vladimir Jurowski 3. Senfoni’yi, Roman Kofman 5. ve 7. Senfoni’leri, John Storgårds ise 8. Senfoni’yi yönetti. 2018’de Keman Konçertosu’nun dünya prömiyeri Weimar’da, genç kemancı Valeriy Sokolov’un solist olduğu bir konserle yapıldı. Önde gelen piyanistler, oda müzisyenleri ve koroların yanı sıra Moskova’da düzenlenen bir konferans da bu özel kutlamaların parçası oldu.
2022’de Ukrayna’dan Almanya’ya göç eden sanatçı, yaşamını Berlin’de sürdürüyor.
Valentin Silvesteov Özgeçmiş: https://muzik.iksv.org/tr/yasam-boyu-basari-odulleri/valentin-silvestrov